25. wpis do „Katalogu Leków Ciekawych” zdecydowałem się poświęcić preparatowi zza naszej południowej granicy.
Oficjalnie jest on czeski, choć tak naprawdę zupełnie i na wskroś czechosłowacki, gdyż idea receptury liczy już dobrych kilkadziesiąt lat, albowiem powstała w szczytowym okresie rozwoju ČSSR. Wprawdzie wraz z upływem dekad i poważnymi przemianami społeczno-gospodarczymi koncepcja produktu nieco się zmieniła, ale wciąż to całkiem interesująca i skuteczna… mieszanka ziołowa!
Thé Salvat to lek bez recepty (OTC), który wprowadzono do obrotu w ČSSR w 1967 roku, a więc niemal 60 lat temu. Wtedy producentem była państwowa SPOFA (Spojené farmaceutické závody), zaś składniki dostarczało zupełnie inne przedsiębiorstwo – Léčivé rostliny. Funkcjonowało to inaczej niż w Polsce, gdzie Herbapol był absolutnym monopolistą przemysłu zielarskiego. Léčivé rostliny (LR) produkowały i dystrybuowały tylko zioła jednoskładnikowe, zaś mieszanki oraz bardziej skomplikowane preparaty ziołowe wytwarzała SPOFA, a więc rozdzielono część czysto zielarską i rolniczą od części galenowej i farmaceutycznej.
W mojej ocenie pierwsza wersja Thé Salvat była niezwykle sprytna, gdyż tak naprawdę składała się z dwóch różnych produktów, które dostarczano razem i stosowano jednocześnie dla uzyskania silniejszego efektu leczniczego. Pakiet składał się z siedmioskładnikowej mieszanki ziołowej (100 g) oraz 20 specjalnych tabletek.
Receptura mieszanki (1 cz. = 1,1 g):
- ziele rzepiku – 25 cz.
- ziele szanty – 25 cz.
- liść boldo – 10 cz.
- liść babki lancetowatej – 10 cz.
- korzeń i ziele mniszka – 10 cz.
- korzeń omanu – 5 cz.
- korzeń rzewienia – 5 cz.
Każda tabletka zawierała po 250 mg siarczanu sodu i siarczanu magnezu.
Zanim opiszę przeznaczenie Thé Salvat, najpierw opiszę przyjmowanie tego preparatu, gdyż jest to kwestia kluczowa dla zrozumienia całej jego koncepcji. Łyżkę (5 g) mieszanki zaparzano 250 ml wody i po 15 minutach przecedzano. Takim ziołowym naparem przepijano jedną tabletkę – i tak trzy razy dziennie, na kwadrans przed posiłkiem.
Siarczan sodu to nic innego niż sól glauberska, a więc środek rozwalniający, a w większych dawkach przeczyszczający. To samo tyczy się siarczanu magnezu, czyli słynnej i dobrze znanej soli Epsom (sól gorzka), która wykazuje podobne działanie. Oczywiście efekt ten pojawia się przy dawkach dużych, rzędu kilkunastu gramów, zaś przy tak nieznacznej dawce wystąpi tylko ogólne pobudzenie motoryki jelit i wzmożenie wydzielania soków trawiennych oraz żółci, nasilające efekty naparu.
W mieszance na pierwszy plan tak naprawdę wybija się liść boldo (boldoa aromatyczna – Peumus boldo), będący w rzeczywistości surowcem egzotycznym, południowoamerykańskim. Znajdziemy w nim aromatyczny olejek eteryczny (do 4%) z dominującym askarydolem i eukaliptolem, co tworzy dość ciekawą kompozycję wonną i smakową, na tyle przyjemną, że boldo jest częstym dodatkiem do yerba mate, a nawet do dań mięsnych i rybnych. Jednocześnie w liściach boldo występują alkaloidy izochinolinowe, z główną boldyną, co nadaje roślinie profil spazmolityczny, żółciopędny i pobudzający pracę układu trawiennego. Boldo jest chętnie stosowane w Brazylii jako środek łagodzący skutki przejedzenia, mdłości oraz krótkotrwałych zaburzeń pokarmowych.
Ogólnie podobnymi właściwościami względem boldo odznacza się gorzka szanta, niemniej cierpki mniszek oraz oman wielki. Rzepik i rzewień dzięki garbnikom łagodzą symptomy, które mogą być skutkiem rozwoju bakterii i wpływu ich toksyn; zaś babka lancetowata chroni żołądek. Dlatego Thé Salvat pozycjonowano jako cholereticum (środek żółciotwórczy), mierne laxans (łagodny przeczyszczający) i stomachicum (trawienny):
Salvat przynosi ulgę w chorobach pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, reguluje trawienie i poprawia apetyt.
Obecnie Thé Salvat jest wytwarzany przez Leros, czyli prawnego, choć prywatnego następcę państwowego przemysłu zielarskiego ČSSR (LEROS = LEčivé ROStliny). Tabletki wspomagające terapię wprawdzie odeszły w niepamięć, ale sama formuła mieszanki nie uległa wielkiej zmianie (na 100 g):
- ziele rzepiku – 25 g
- ziele szanty – 25 g
- liść boldo – 10 g
- kora kruszyny – 10 g
- korzeń i ziele mniszka – 10 g
- koszyczek rumianku – 10 g
- ziele mięty pieprzowej – 10 g
Zgodnie z opisem w charakterystyce leku, Thé Salvat jest polecany w dolegliwościach pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych; wspomaga produkcję i wydalanie żółci; działa łagodnie przeczyszczająco oraz przeciwdziała wzdęciom i skurczom. Pobudza produkcję enzymów trawiennych, hamuje wzmożone procesy fermentacyjne w jelitach oraz działa antybakteryjne”. Preparat jest polecany od 12. roku życia – ziółka parzy się trzy razy dziennie.
Czy obserwujesz mnie na Facebooku?
Dodaj komentarz