Szałwia czerwonokorzeniowa (Salvia miltiorrhiza) już od wielu lat znajduje się w Farmakopei Polskiej, lecz to wciąż bardzo słabo znana roślina lecznicza.
Znacznie większą popularnością cieszy się w krajach Azji, szczególnie w Chinach i Korei, gdzie jako 'szałwia czerwona’ albo Danshen jest stosowana (z sukcesami) w schorzeniach sercowo-naczyniowych oraz problemach z krążeniem mózgowym, z uwagi na silne działanie antyagregacyjne i antyoksydacyjne.
Podczas koreańskich doświadczeń z udziałem zwierząt wykazano, iż ekstrakty z korzeni i kłączy tego gatunku szałwii (tzw. SAGX) mogą łagodzić objawy rozrostu gruczołu krokowego, zmniejszać rozmiar narządu, a nawet wstrzymywać rozwój komórek nowotworu prostaty poprzez normowanie aktywności szlaków sygnałowych. Ponieważ co innego myszy i szczury, a co innego ludzie, więc zdecydowano się na przeprowadzanie badania klinicznego, którego wyniki opublikowano pod koniec grudnia 2024 w czasopiśmie Nutrients.
Z wysuszonych części podziemnych szałwii czerwonokorzeniowej wykonano ekstrakt etanolowy, który pozbawiono fazy płynnej, uzyskując miałki suchy wyciąg (SAGX). Niestety, nie podano proporcji i szczegółów tego procesu z uwagi na toczącą się komercjalizację. Wyciąg poddano analizie w celu oznaczenia zawartości tzw. markerów jakości, czyli kwasu salwianolowego B oraz dihydrotanshinonu I.
W badaniu wzięli udział mężczyźni w wieku 40-80 lat, którzy uzyskali od 8 do 19 punktów w kwestionariuszu International Prostate Symptom Score (PSS), a zatem odznaczali się przerostem gruczołu krokowego w stopniu umiarkowanym. Wykluczano m.in. osoby z ciężkimi chorobami (w tym przewlekłymi), poziomem swoistego antygenu sterczowego (PSA) powyżej 3 ng/ml oraz z poważnymi zaburzeniami funkcjonowania układu moczowego. Łącznie wyszczególniono aż 14 różnych warunków dyskwalifikujących uczestnika z eksperymentu.
Do fazy randomizacji przystąpiło 136 uczestników, których podzielono na trzy grupy: placebo, otrzymujących 400 mg lub 800 mg wyciągu SAGX. Preparaty podawano w formie kapsułkowanej, raz dziennie przez 12 tygodni. Skuteczność terapii szałwią czerwonokorzeniową oceniano wspomnianym kwestionariuszem IPSS oraz pomiarami zmian w poziomie PSA, testosteronu całkowitego, dihydrotestosteronu (DHT) oraz badaniami uroflowmetrycznymi (związanymi z przepływem i zaleganiem moczu).
Badanie ukończyło łącznie 113 pacjentów. Po 12 tygodniach grupy otrzymujące SAGX odnotowały znaczną, istotną klinicznie redukcję wyniku kwestionariusza IPSS, co wskazuje na wyraźne złagodzenie objawów przerostu gruczołu krokowego. Szczególnie dużą poprawę odnotowano w parametrach „uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza moczowego”, „częstotliwość oddawania moczu”, „nagłość parcia”, „słaby strumień moczu”, „nykturia (oddawanie moczu nocą)” oraz „ogólna jakość życia”.
Zmiana wartości IPSS w odniesieniu do wartości początkowej, w tygodniu 6. i tygodniu 12. Maksymalny, skrajny niekorzystny wynik możliwy do uzyskania to 35.
- 400 mg / 12,43 pkt. (-3,70) (-4,40)
- 800 mg / 13,41 pkt. (-4,41) (-5,03)
- placebo / 12,94 pkt. (-1,65) (-1,06)
Terapia szałwią czerwonokorzeniową pozytywnie wpłynęła również do męską sferę intymną: wskazano znaczną poprawę w zakresie m.in. siły wzwodu, intensywności pożądania czy satysfakcji seksualnej. To bardzo interesujące wyniki, gdyż – co zwykle pomija się milczeniem – problemy z przerostem gruczołu krokowego, skutkują również znaczącym pogorszeniem życia erotycznego.
W zakresie parametrów biochemicznych, po 12 tygodniach terapii odnotowano niewielkie, raczej korzystne zmiany w zakresie poziomu PSA w grupach szałwiowych (-0,26 ng dla 800 mg/d), przy czym w grupie placebo odnotowano wzrost poziomu PSA (+0,09 ng). We wszystkich grupach wzrósł poziom testosteronu całkowitego (najsilniej – o 0,64 ng w grupie 800 mg). W obu grupach szałwiowych wzrósł poziom dihydrotestosteronu (DHT), natomiast w grupie placebo wykazano mały spadek. Praktycznie nie zmieniły się parametry uroflowmetryczne we wszystkich trzech grupach.
Ocena bezpieczeństwa wskazała, iż nie wystąpiły żadne istotne działania niepożądane, w tym. zaburzenia morfologii krwi oraz aktywność wątroby i nerek.
To niezwykle interesujące doniesienia z Korei Południowej, a prace nad komercjalizacją ekstraktów z szałwii czerwonokorzeniowej są zaawansowane. Bezspornie udowodniono przydatność SAGX w terapii przerostu gruczołu krokowego, przy czym wydaje się, że dawka 800 mg wykazuje silniejszą odpowiedź kliniczną, nie tylko w zakresie problemów z funkcjonowaniem męskiego układu moczowego, ale również płciowego. Oczywiście same przetwory nie zniwelują wszystkich objawów, ale dobrze skomponowane z innymi preparatami fitoterapeutycznymi, będą niezwykle użyteczne w tej chorobie.
Czy obserwujesz mnie na Facebooku?
Dodaj komentarz