U osób ze słabą, obniżoną lub jeszcze niewykształconą w pełni odpornością, często rozwijają się zakażenia oportunistyczne.
Są one wywoływane przez patogeny na ogół niechorobotwórcze, ale przez swój niekontrolowany rozwój mogą być bardzo poważnym problemem (dużym obciążeniem) przy osłabionym organizmie.
Szczególnie problematyczna jest kandydoza jamy ustnej, często spotykana u niemowląt i małych dzieci, której sprzyja słaba odporność miejscowa błon śluzowych oraz nieustabilizowany skład drobnoustrojowy jamy ustnej. Nadmierny rozrost grzybów Candida – głównie Candida albicans – skutkuje pojawieniem się specyficznych białych zmian na policzkach, podniebieniu i językach, które po uszkodzeniu krwawią, niekiedy obficie. Wiąże się z tym silna bolesność, pieczenie, problemy z przełykaniem, niechęć do jedzenia, co powoduje rozliczne kłopoty zarówno pacjentom, jak i ich rodzicom. Rozwojowi Candida sprzyja zła higiena jamy ustnej, nieodpowiednia dieta, a także nadużywanie antybiotyków i kortykosteroidów. Interwencje niefarmakologiczne – głównie zmiany pokarmowe i nowe nawyki stomatologiczne – bywają skuteczne przy formach łagodnych, ale przy cięższych zakażeniach stosuje się dłuższą terapię (miejscowymi albo dojelitowymi) środkami przeciwgrzybiczymi: nystatyną albo mikonazolem. Przy formach opornych wykorzystuje się silny flukonazol. Niestety, nawroty Candida są częste, a niektórzy pacjenci wykazują ku temu duże predyspozycje.
Ponieważ leki nie zawsze bywają skuteczne per se, intensywnie poszukuje się środków poprawiających ich efektywność. Często łączy się je ze specjalnymi probiotykami, propolisem czy olejkiem herbacianym, ale można spotkać także żele i wyroby zawierające przetwory z Aloe vera, czyli aloesowe. Wyciągi aloesowe wysoce sprzyjają regeneracji nabłonka, mają miejscowe działanie immunomodulujące, przeciwzapalne, a nawet (w pewnym ograniczonym spektrum) przeciwdrobnoustrojowe, co jest głównie zasługą polisacharydu o nazwie acemannan, będącego markerem analitycznym i jakościowym dla produktów aloesowych. Związki obecne w aloesie hamują aktywność cytokin prozapalnych, osłabiają intensywność stresu oksydacyjnego w komórkach nabłonka i ułatwiają odbudowę uszkodzonych tkanek. Laboratoryjnie wykazano, że aloes utrudnia rozwój grzybów (C. albicans, C. glabrata i C. tropicalis), a w połączeniu z klasycznymi środkami przeciwgrzybiczymi, sprzyja ich większej skuteczności. Ale czy okaże się to prawdą i to u dzieci?
Cytowane badanie zostało przeprowadzone w Rumunii i opisano je w czasopiśmie Children w 2025 roku. Jego celem była ocena wpływu żelu aloesowego na terapię kandydozy jamy ustnej u dzieci.
W doświadczeniu wzięło udział 45 dzieci w wieku 2-8 lat, z umiarkowana kandydozą jamy ustnej. Wykluczano uczestników stosujących wcześniej leki przeciwgrzybicze, osoby o wyraźnie obniżonej odporności lub chorujące na dolegliwości przewlekłe oraz mające współistniejące zmiany w jamie ustnej, które utrudniają ocenę stanu zdrowia lub leczenie. Zakwalifikowanych podzielono na dwie grupy badawcze, przy czym w obu stosowano ten sam schemat terapeutyczny – przez tydzień, cztery razy dziennie przyjmowali doustną zawiesinę nystatyny (100000 IU/ml). W drugiej grupie terapię wzbogacono o żel zawierający Aloe vera (95% przetwory aloesowego – produkt marki Zuccari z Włoch). Porcję żelu wielkości ziarnka grochu nakładano na zmiany chorobowe za pomocą czystego palca albo wacika, trzy razy dziennie przez tydzień, po każdym posiłku lub zabiegu higienicznym.
Efekty? Wyraźne. Po siedmiu dniach wyraźnie zmniejszyła się wartość CFU (czyli jednostek drobnoustrojów tworzących kolonię) w grupie stosującej dodatkowo żel aloesowy. Oznacza to, że nystatyna w połączeniu z aloesem wykazała nieco silniejsze działanie przeciwgrzybicze, zaś sam żel łagodzi pojawiający się dyskomfort w trakcie choroby
- kontrola: 3126 -> 1316 (-1810)
- aloes: 3166 -> 1089 (-2077)
Oględziny jamy ustnej również wskazały na bardziej zaawansowane procesy gojenia w grupie aloesowej. Jednocześnie dostrzeżono, iż dodatkowa czynność (aplikacja żelu) sprzyja lepszej higienie jamy ustnej i bardziej skrupulatnemu przestrzeganiu zaleceń lekarskich.
Nie jest to jedynie badanie wskazujące na korzystny wpływ aloesu przy Candida. W 30-dniowym badaniu z udziałem nastolatków z niepełnosprawnością intelektualną, pasta do zębów z dodatkiem aloesu okazała się lepsza niż preparat z triklosanem w zakresie redukcji liczby CFU jednostek Candida.
Nie ma co się bać żeli aloesowych przy kandydozie – są one niezwykłą pomocą, o ile faktycznie są autentyczne. Preparaty aloesowe należą do jednych z najczęściej podrabianych i fałszowanych przetworów roślinnych, a rolę żelu aloesowego niekiedy odgrywa skrobia albo metyloceluloza. Wedle znanych mi szacunków, nawet co drugi produkt z aloesem może być w jakiś sposób zafałszowany, czemu sprzyja popularność i zwiększony popyt na przetwory z tej rośliny. Jeżeli są Państwo na wycieczce – na przykład na Wyspach Kanaryjskich – warto rozejrzeć się za plantacjami aloesu i tam zaopatrzyć się w takie preparaty. Żelaznym punktem wielu wycieczek (na przykład z Itaki) po Fuerteventurze jest krótka wizyta na plantacji aloesu, gdzie po pokazie można zaopatrzyć się w lokalne produkty.
Czy obserwujesz mnie na Facebooku?
Dodaj komentarz