Czym jest dna moczanowa? To szereg objawów wywoływanych przez wytrącanie się i gromadzenie kryształów moczanu sodu, co wywołuje przewlekły stan zapalny.
Choroba nie jest lokalna, gdyż moczan sodu odkłada się w wielu narządach, ale największe nasilenie dolegliwości występuje w rejonie stawów. Przyczyn dny moczanowej jest wiele – wprawdzie za niektóre przypadki odpowiadają kwestie genetyczne, ale jako główne czynniki uważa się niewłaściwą dietę (nadmiernie mięsną lub zbyt obfitą w niektóre owoce) oraz osłabienie aktywności nerek.
Wiśnie są jednymi z częściej badanych owoców, co wynika z ich bardzo korzystnego profilu fitochemicznego, szczególnie zasobności w polifenole i antocyjany. Osoby intensywnie ćwiczące na pewno docenią fakt, iż przyjęte w formie minimalnie przetworzonej (sok, koktajl), przyczyniają się do zmniejszonych powysiłkowych uszkodzeń mięśni oraz do zwiększenia ogólnej wydolności fizycznej. Przekłada się to na nieco lepsze wyniki w niektórych dyscyplinach sportowych oraz szybszą regenerację, a tym samym powrót do pełni sił.
W innych analizach stwierdzono zdolność do normalizowania metabolizmu i gospodarki lipidowej oraz węglowodanowej, jak i do obniżania ciśnienia tętniczego krwi. Jedno z badań klinicznych zasugerowało, iż dieta zasobna w wiśnie może obniżać poziom kwasu moczowego w surowicy krwi i zmniejszać ryzyko zaostrzenia dny moczanowej nawet o 35%. Według badaczy, wiśnie mogą sprzyjać osłabieniu wytrącania się moczanów, co jest jedną ze strategii łagodzenia przebiegu tej choroby. Aby sprawdzić te doniesienia, zdecydowano się na przeprowadzenie badania klinicznego, którego wyniki opublikowano we wrześniu 2023 roku w czasopiśmie Arthritis Research & Therapy.
Głównym celem doświadczenia była ocena efektywności trzech 12-tygodniowych schematów terapeutycznych dny moczanowej. Do udziału zaproszono mężczyzn w wieku 18-70 lat, o pH moczu na czczo ≤ 6, stosujących terapię farmakologiczną obniżającą poziom moczanów. Łącznie zakwalifikowano 282 pacjentów, którzy po dwóch tygodniach okresu „washout” (odstawienie leków) zostali podzieleni na grupy po 94 osoby.
Uczestnicy pierwszej grupy przyjmowali wodorowęglan sodu (sodę oczyszczoną) w dawce 1 g trzy razy dziennie. W drugiej grupie stosowano mieszaninę cytrynianów (50% kwasu cytrynowego, 10% cytrynianu sodu, 10% cytrynianu potasu, 20% węglanu sodu, 10% substancji pomocniczych) w dawce 3,5 g dwa razy dziennie. W ostatniej grupie – wiśniowej – przyjmowano proszek złożony z suszonych wiśni (25%), kwasu cytrynowego (30%), cytrynianu sodu (2%) i potasu (2%), węglanu sodu (30%) i substancji pomocniczej (11%) w schemacie 3,5 g dwa razy dziennie. Jednocześnie rozpoczęto terapię febuksostatem, który zmniejsza poziom kwasu moczowego, a w przypadku zaostrzenia dny moczanowej – doraźnie stosowano etoryksosyb (lek przeciwzapalny).
Optymalne pH moczu przy dnie moczanowej wynosi 6,0-6,5. We wszystkich grupach zaobserwowano podwyższenie się pH moczu, przy czym najsilniej w grupie cytrynianowej, później wiśniowej, a na końcu – w wodorowęglanowej.
- CYTR: z 5,42 na 6,02 (+0,60)
- WIŚN: z 5,51 na 5,88 (+0,37)
- WODO: z 5,56 na 5,82 (+0,26)
W terapii dny moczanowej dąży się do obniżenia poziomu kwasu moczowego w surowicy krwi, przy czym pożądana wartość jest niższa niż 360 µmol/l (a najlepiej 240 µmol/l). Ponownie we wszystkich grupach zauważono porównywalne spadki o wartościach istotnych statystycznie – największą różnicę odnotowano w grupie cytrynianowej. najmniejszą w wiśniowej.
- CYTR: z 533 na 360 (-173)
- WODO: z 538 na 370 (-168)
- WIŚN: z 524 na 360 (-164)
Jednak porównując odsetek pacjentów, którzy uzyskali wynik niższy niż 360 µmol/l po 12. tygodniach, uczestników grupy wiśniowej było nieco więcej (54,9%) niż wodorowęglanowej (53,5%). Zagłębiając się jeszcze dalej – w wyniki poniżej 300 µmol/l – to w grupie wiśniowej wystąpił najwyższy odsetek pacjentów (17,1%), później w wodorowęglanowej (16,3%) i na koniec w cytrynianowej (15,1%).
Jedynie w grupie wiśniowej nie zmienił się wskaźnik BMI (stabilne 27,4), podczas gdy w innych grupach zaobserwowano wzrost tej wartości. Ponadto pacjenci na wiśniach osiągnęli klinicznie istotne wyniki w zakresie ciśnienia tętniczego (spadek z 136/89 na 133/86 mmHg), poziomu glukozy na czczo (spadek z 5,87 na 5,67 mmol/l) oraz cholesterolu całkowitego (spadek z 5,24 na 5,14 mmol/l), podczas gdy w grupie wodorowęglanowej i cytrynianowej parametry te uległy pogorszeniu lub jedynie minimalnej poprawie.
Niezwykle dobre wyniki odnotowano w zakresie poziomu białka C-reaktywnego, którego poziom w grupie wiśniowej się zmniejszył niemal dwukrotnie (z 3,5 na 2,0 mg/l) – małą redukcję (z 3,6 do 3,25 mg/l) odnotowano w grupie cytrynianowej, bez zmian w grupie wodorowęglanowej. Jeszcze lepsze wyniki odnotowano w zakresie stosunku albuminy do kreatyniny w moczu. Pacjenci grupy wiśniowej odnotowali gigantyczny spadek (z 7,42 do 0,89 mg/g), co wskazuje na poprawę filtracji nerek.
Jakie wnioski płyną z tego badania? Choć w zakresie alkalizacji pH i poziomu kwasu moczowego w surowicy krwi odnotowano bardzo podobne wyniki we wszystkich trzech grupach (soda oczyszczona może mieć dużą przyszłość…), to jednak w wiśniowej odnotowano ponadto szereg dodatkowych efektów terapeutycznych. Stosowanie wiśni wraz z preparatami opartymi na cytrynianach, pozwala na aktywizację układu moczowego oraz na wygaszanie stanów zapalnych podczas dny moczanowej. Zaobserwowano, iż uczestnicy grupy wiśniowej odnotowali znacznie mniej przypadków zaostrzeń ataków dny, co poprawiło komfort życia. Przypisuje się to zdolności wiśni do hamowania wydzielania interleukiny IL-1β, która bezpośrednio stymuluje większe nasilenie przebiegu choroby. Dlatego wiśnie powinny znaleźć się w codziennej diecie osób z dną moczanową. Ponadto wydaje mi się interesujące rozważenie roli sody oczyszczonej w terapii dny moczanowej, szczególnie czasach kryzysowych, gdy dostęp do skuteczniejszych produktów jest szczególnie utrudniony.
Czy obserwujesz mnie na Facebooku?
Dodaj komentarz