Powszechnie uważa się, że cukrzyca typu 2 należy do grona najważniejszych i najpoważniejszych zagrożeń zdrowotnych.
Zgodnie z przyjętymi szacunkami obecnie chorują na nią około 500 milionów osób, a już za dwadzieścia lat liczba ta powiększy się aż do 700 milionów osób. Nieodzownie będzie to związane ze wzrostem częstotliwości powikłań i dolegliwości towarzyszących cukrzycy, szczególnie ze strony układu sercowo-naczyniowego, nerek, nerwów obwodowych oraz wzroku, które poważnie utrudniają codzienne funkcjonowanie i mogą przyczynić się do przedwczesnego odejścia.
Choć dysponujemy farmakologicznymi metodami obniżania glikemii – z wyjątkowo popularną metforminą na czele, to jednak ich koszt oraz efekty uboczne zachęcają do poszukiwania rozwiązań tańszych, skuteczniejszych i bezpieczniejszych, zwłaszcza gdy mogą być wdrożone zmianą stylu życia oraz modyfikacją nawyków żywieniowych i higienicznych. Niektóre zioła wykazują działanie przeciwcukrzycowe – nawet dość wyraźne i silne, lecz przez swoją fitochemię i specyficzne mechanizmy biologiczne nie zawsze nadają się długotrwałej terapii. Znacznie wygodniejsze i praktyczniejsze w użyciu są części roślin jadalnych, które bez trudu mogą znaleźć miejsce w codziennej diecie.
Duże zainteresowanie świata nauki budzi siemię lniane, cenione za obecność błonnika, lignanów oraz wielonienasyconych kwasów tłuszczonych, korzystnie wpływające na parametry gospodarki lipidowej. Uważa się, że składniki błonnika lnianego mogą nie tylko spowalniać wchłanianie glukozy, ale także redukować stan zapalny w jelitach oraz zwiększać udział bakterii postrzeganych jako pożyteczne w naszej mikroflorze.
W 2025 roku w czasopiśmie „Nutrients” opublikowano artykuł podsumowujący 3-miesięczne badanie kliniczne poświęcone wpływowi regularnego spożywania siemienia lnianego na markery biochemiczne związane z glikemią u osób dorosłych rozpoczynających leczenie metforminą.
Doświadczenie przeprowadzono w Meksyku, w mieście Oaxaca. Do udziału zapraszano pacjentów ze zdiagnozowaną i niekontrolowaną cukrzycą typu 2 (glukoza we krwi na czczo >140; hemoglobina glikowana >6,5%), którzy spełniali kryteria terapii metforminą. Wykluczano chorych z przewlekłymi chorobami nerek, z dolegliwościami tarczycy oraz kobiety w okresie menopauzalnym. Łącznie pozyskano 176 ochotników o średniej wieku nieco ponad 54 lata, których podzielono na dwie grupy: kontrolną i doświadczalną.
W obu grupach rozpoczęto leczenie metforminą, jednakże w doświadczalnej dodatkowo włączono terapię siemieniem lnianym. W tym celu uczestnicy zostali zaopatrzeni w małe torebeczki ze zmielonymi nasionami lnu, które jedli codziennie o 10:00 i 17:00 – w każdej znajdowało się 8 g siemienia, więc przyjmowali łącznie 16 g nasion na dobę. Niezależnie od grupy zachęcano do unikania napojów alkoholowych i suplementów diety oraz proszono o zaniechanie gwałtownych zmian dietetycznych, jednakże instruując pacjentów w zakresie zdrowego odżywiania.
Czy siemię lniane cokolwiek zmieniło po zaledwie trzech miesiącach? Zdecydowanie tak! Odnotowano szereg pozytywnych zmian w grupie doświadczalnej, które nie wystąpiły w grupie kontrolnej.
Poziom hemoglobiny glikowanej (HbA1c) uległ dużej redukcji u osób spożywających siemię lniane, choć wartość nie została uznana za istotną statystycznie.
- kontrola: z 10,1 do 9,7% (-0,4)
- len: z 10,1 do 7,1% (-3,0)
Stężenie glukozy na czczo znacząco spadło w grupie lnianej, podczas gdy w grupie kontrolnej (leczonej tylko metforminą) zmiany były niewielkie.
- kontrola: z 157,3 do 136,8 mg/dl (-20,5)
- len: z 174,9 do 104 mg/dl (-70,9)
Bardzo korzystnej zmianie uległy także parametry lipidowe, często wiązane z przebiegiem cukrzycy typu 2:
cholesterol całkowity
- kontrola: z 222,2 do 211,9 mg/dl (-10,3)
- len: z 205 do 104 mg/dl (-101,0)
trójglicerydy
- kontrola: z 235,7 do 231,7 mg/dl (-4,0)
- len: z 252 do 134,9 mg/dl (-117,1)
Bez wątpienia regularne stosowanie siemienia lnianego w dawce 16 g dziennie znacząco uskutecznia terapię metforminą u dorosłych osób z cukrzycą typu 2., a także korzystnie modyfikuje funkcjonowanie gospodarki lipidowej. Nasiona lnu pozytywnie wpływają na metabolizm glukozy, ułatwiając kontrolę glikemii i osłabiając insulinooporność. Mniejsze dawki mogą nie być skuteczne, gdyż uznaje się, że nie mogą skutecznie zahamować aktywności enzymów z grupy hydrolaz i amylaz, rozkładających polisacharydy do prostszych składników, w tym także glukozy. Jednocześnie siemię lniane jest bardzo tanie (niebywale opłacalniejsze w porównaniu do licznych suplementów diety…) i łatwo je zastosować w diecie dzięki dość neutralnemu smakowi. Cóż za niezwykła siła drzemie w tych małych złoto-brązowych ziarenkach!
Czy obserwujesz mnie na Facebooku?
Dodaj komentarz