Nową dziesiątkę wpisów do KLC rozpocznę bardzo prostym niemieckim preparatem, który może wzbudzać zarówno zdziwienie, jak i podziw.
Zdziwienie dlatego, iż użyta roślina – choć powszechna i traktowana jako zwykły chwast – kryje w sobie niezwykłe właściwości lecznicze, które faktycznie wzbudzają wielkie zainteresowanie, przez co są poszukiwane w fitoterapii. Ziół i preparatów o tym profilu nie mamy zbyt wiele, dlatego każde jest cenne i godne opisania.
Styptysat to lek bez recepty wytwarzany przez przedsiębiorstwo Johannes Bürger Ysat Fabrik GmbH, zlokalizowane w Bad Harzburg w środkowych Niemczech. To firma z niebyle jaką – bo ponad 100-letnią tradycją – a jej założycielem był właśnie Johannes Bürger (1860-1915), farmaceuta i miłośnik fitoterapii. Ród Bürgerów od długiego czasu parał się wyrobem leków – Johannesowi dobry start zapewnił ojciec, który prowadził swoją aptekę w Greiffenbergu i przyjął go do fachu. Później Johannes praktykował w Vetschau oraz Halberstadt, aby ostatecznie w 1903 roku założyć manufakturę Chemisches Laboratorium Wernigerode am Harz. W niej Johannes wytwarzał „Ysaty” czyli proste ekstrakty roślinne, które intensywnie promował i pokładał w nich wielkie nadzieje lecznicze. Można przyjąć, iż były one pierwowzorem „Teepów”, czyli ujednoliconych przetworów polecanych i szeroko opisywanych przez Gerharda Madausa. Oczywiście wojenne zawieruchy i przemiany dziejowe nie sprzyjały działalności zielarskiej, ale zarówno firma, jak i koncepcje przetrwały – obecnie asortyment Johannes Bürger Ysatfabrik GmbH składa się z trzech „Ysatów” – Uvalysatu z liści mącznicy, Salvysatu z liści szałwii i właśnie Styptysatu na bazie ziela tasznika pospolitego.
Styptysat to tabletki – każda zawiera 400 mg suchego wyciągu z ziela tasznika pospolitego (Capsella bursa-pastoris) uzyskanego dzięki ekstrakcji 25% etanolem w proporcji DER 5-9 do 1 (z 5-9 kg ziela uzyskuje się 1 kg gotowego przetworu). Oprócz tego w tabletkach znajdują się neutralne substancje dodatkowe: maltodekstryna, skrobia kukurydziana, celuloza mikrokrystaliczna oraz talk. Preparat jest pozycjonowany jako tradycyjny ziołowy produkt leczniczy stosowany w celu zmniejszania obfitych krwawień miesięcznych u kobiet mających regularne i prawidłowe cykle miesiączkowe, gdy wykluczono inne schorzenia współistniejące. Preparat przyjmuje się trzy razy dziennie, począwszy od 3-5 dni przed spodziewaną miesiączką, aż do ostatniego dnia cyklu.
Ziele tasznika w Polsce jest eksploatowane nader słabo – chyba już nie funkcjonują u nas jakiekolwiek leki bez recepty z tym składnikiem. Niegdyś można było je znaleźć w składzie mieszanki Prostasan (Herbapol-Lublin) oraz płynów Uroprost (Hasco-Lek) i Prostapol (Herbapol-Kraków), a więc w medykamentach przeznaczonych typowo dla mężczyzn. Teraz na wyciąg tasznikowy natrafimy jeszcze tylko w suplemencie diety Hemorigen Femina wytwarzanym przez Herbapol Wrocław, któremu towarzyszą wyciągi z ziela przymiotna, krwawnika oraz nasion gryki.
Tasznik pospolity jest rośliną „oficjalną” w naszym lecznictwie – Farmakopea Europejska wymaga, aby ziele zawierało nie mniej niż 0,2% diosminy. Znajdziemy w nim wiele różnych flawonoidów w formie wolnej i glikozydowej: warto wymienić chociażby kwercetynę, kemferol, luteolinę, rutynę oraz diosmetynę. Ponadto jest zasobne w kwasy fenolowe, cholinę (witamina B4; 1%) i acetylocholinę, 22 aminokwasy oraz glukozynolany. Jednakże trudno wskazać, które dokładnie związki odpowiadają za efekt przeciwkrwotoczny – prawdopodobnie to zasługa całego kompleksu flawonoidowego wspomaganego przez peptydy. Dawniej wodnoalkoholowe wyciągi były nawet stosowane jako bezpieczniejsze zamienniki sporyszu, z racji tożsamego działania. Przetwory tasznikowe obniżają ciśnienie tętnicze krwi, poprawiają ogólne funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego, a jednocześnie przyspieszają tworzenie się skrzepów, co wprost przekłada się na redukcję krwawień.
W Iranie przeprowadzono dwa badania kliniczne nad działaniem ziela tasznika. W pierwszym udowodniono, iż wyciąg (320 mg = 2,5 g ziela) stosowany co 12 godzin przez 7 dni przez dwa kolejne cykle miesiączkowe pozwala na wyraźne zmniejszenie objętości traconej krwi podczas menstruacji. W drugim stwierdzono, że podobne efekty występują także przy krwawieniach poporodowych (połogowych).
Z uwagi na charakter surowca, najwłaściwszą formą przetworu będzie ekstrakt 1:1 sporządzony na alkoholu o mocy 25-30%. Drobno rozkruszone, odsiane od pyłu ziele tasznika należy przełożyć do zamykanego naczynia i zalać je równą masą płynu. Po siedmiu dniach należy wyciąg zlać, surowiec mocno odcedzić i jeżeli jest to konieczne – przemyć dodatkowo czystym rozpuszczalnikiem. Dawka jednorazowa mieści się w przedziale 1-4 g (ok. 20-80 kropli), przy czym należy ją stosować trzykrotnie w ciągu dnia (3-12 g wyciągu/doba). Z uwagi na niezbyt przyjemny smak, wyciąg można wkropić na niewielką ilość lekko osłodzonej miodem lub cukrem wody. Tak przygotowany tasznik nada się nie tylko przy krwawieniach miesiączkowych i macicznych, ale także przy częstych krwawieniach z nosa oraz źle gojących się ranach.
Czy obserwujesz mnie na Facebooku?
Dodaj komentarz