W maju trwa sezon szparagowy, dlatego warto łapać okazję i zajadać się nimi przy każdej możliwej okazji.
W jednym ze wcześniejszych wpisów wspominałem o ich niewielkiej wartości kalorycznej, ale dużej zasobności w potas, wapń i magnez oraz liczne związki prozdrowotne. Skutkuje to wysokim potencjałem antyoksydacyjnym, ochronnym względem wątroby i normalizującym metabolizm organizmu.
W Japonii prowadzi się badania nad standaryzowanym ekstraktem z pędów szparaga lekarskiego, który nosi oznaczenie ETAS-50. Pędy są cięte na drobne kawałki i przetwarzane przy użyciu gorącej wody. Gdy zawartość zbiornika ochładza się, dodaje się enzymy umożliwiające rozpad ściany komórkowej, a po pewnym czasie ponownie podgrzewa zawartość. Ciecz zostaje przefiltrowana, a woda odparowana – pozostaje suchy ekstrakt szparagowy.
W badaniach na zwierzętach wykazano działanie przeciwstresowe, natomiast testy z udziałem ochotników wskazały na duży potencjał z łagodzeniu problemów ze snem. Jedno z badań pilotażowych sugerowało, iż ekstrakt szparagowy może być skuteczny w terapii choroby otępiennej, szczególnie w aspektach behawioralnych.
W 2023 roku opublikowano wyniki szerszego, 3-miesięcznego badania klinicznego, które oceniało wpływ ekstraktu ETAS-50 na pacjentów z demencją.
W doświadczeniu wzięło udział 36 Japończyków (30 kobiet, 6 mężczyzn; średnia wieku – 87,4) z chorobą otępienną o nasileniu łagodnym lub umiarkowanym, którzy wymagali pewnej opieki ze strony osób trzecich – pacjentów rekrutowano z ośrodków oferujących wsparcie dla osób w wieku podeszłym. Wykluczano osoby z ciężką demencją; zaburzeniami wątroby, nerek, serca oraz nadciśnieniem.
Pacjentów podzielono na dwie grupy: pierwsza stosowała kapsułki placebo, natomiast druga kapsułki z ekstraktem ETAS-50 (1 kapsułka = 100 mg czystego wyciągu); preparaty przyjmowano 3 razy dziennie przez 3 miesiące. Stan zdrowia pacjentów był kontrolowany za pomocą kilku specjalnych testów kwestionariuszowych przed rozpoczęciem terapii, po 1,5 miesiąca i po zakończeniu doświadczenia.
Głównym kryterium oceny był kwestionariusz MMSE, nazywany „mini-mental”, który pozwala ocenić stan poznawczy pacjentów. Maksymalna ocena wynosi 30 punktów, co oznacza zupełnie poprawny stan funkcji kognitywnych; mniejsze spadki oznaczają pogorszenie funkcji kognitywnych, a większe wskazują na wystąpienie otępienia. W grupie szparagowej zaobserwowano niewielki, ale bardzo korzystny wzrost oceny MMSE, co sugeruje łagodne zmniejszenie się nasilenia demencji.
- PLACEBO: z 21,11 do 21,00 (-0,11)
- SZPARAGI: z 21,00 do 21,48 (+0,48)
Innym wskaźnikiem był test NPI-Q-a, który ocenia zachowania osobnicze pacjenta – przy stanach otępiennych występują różne zaburzenia, w tym nierzadko także ataki agresji względem personelu medycznego. Uczestnicy grupy szparagowej osiągali lepszą punktację w zakresie nasilenia negatywnego pobudzenia, objawów depresji i apatii, niż pacjenci z grupy placebo, co wskazuje na efekt tłumiący niekorzystne zachowania charakterystyczne dla demencji.
Z pewnością powinniśmy jeszcze raz przyjrzeć się szparagom i ich roli we współczesnej diecie. Często postrzegamy je jako afrodyzjak i kulinarną ciekawostkę, ale może powinny wejść jako cenne warzywo sezonowe do diety osób o wysokim ryzyku rozwinięcia się choroby otępiennej?
Czy obserwujesz mnie na Facebooku?
Dodaj komentarz