Odleżyny to wrzodziejące zmiany skórne, które powstają na skutek długotrwałego ucisku, oddziaływania sił i tarcia skóry.
Są charakterystyczne dla osób leżących i z ograniczoną ruchliwością, a ich występowaniu sprzyja złe żywienie, niedobór witamin i minerałów oraz palenie papierosów. Według niektórych statystyk, problemy te mogą dotyczyć nawet kilkunastu procent populacji w wieku senioralnym, dlatego skuteczne zwalczanie odleżyn to ważne zagadnienie w geriatrii. Brak właściwej terapii skutkuje pogłębianiu się ran, infekcjami, dużym bólem, a nawet martwicą tkanek i śmiercią. Niestety, wiele skutecznych metod wykorzystuje kosztowne produkty i narzędzia, dlatego poszukuje się metod tanich i efektywnych.
Rozmaryn lekarski to dobrze znana przyprawa, ale jednocześnie jedna z podstawowych roślin leczniczych. Wykazuje właściwości przeciwzapalne i antyoksydacyjne, rozkurczające, stymulujące procesy gojenia oraz antyseptyczne. Czy sprawdzi się u osób z odleżynami?
Poniższe 7-dniowe badanie kliniczne zostało opublikowane w czasopiśmie Nursing Practice Today w 2022 roku i dotyczy wpływu maści rozmarynowej na stan odleżyn u pacjentów na oddziale intensywnej terapii.
Początkowo uwzględniono 500 pacjentów, jednak do fazy randomizacji dopuszczono jedynie 70 osób. Głównym kryterium włączenia była obecność odleżyn stopnia I (długotrwałe zaczerwienienie skóry blednące po nacisku). Uczestników podzielono na dwie grupy: kontrolną i interwencyjną.
W grupie kontrolnej zastosowano regularną zmianę pozycji i przemywanie odleżyn roztworem soli fizjologicznej. W grupie interwencyjnej, jeden raz dziennie ranę przemywano roztworem soli fizjologicznej i pokrywano cienką warstwą maści rozmarynowej, a następnie zakrywano jałowym opatrunkiem z gazy. Preparat składał się z 2,4 g olejku eterycznego rozmarynowego, 1,2 g mentolu, 1,2 g kofeiny oraz bazy maściowej.
Wydaje mi się, że najlepszym podsumowaniem badania będzie zwykłe porównanie odsetka osób wyleczonych po 7 dniach. W każdej grupie znajdowało się 35 osób. Odleżyny zanikły u 5 grupie kontrolnej i aż u 17 osób w grupie rozmarynowej.
Do oceny odleżyn wykorzystuje się kwestionariusz PUSH, w którym przypisuje się wartości punktowe rozmiarom, stopniowi wysięku i strukturze tkanek. Finalnie można uzyskać od 0 (brak odleżyny) do 17 punktów (ogromne, sączące się zmiany martwicze).
W grupie kontrolnej rozpoczęto ze średnią 6,88; w 3. dniu – 6,34 i zakończono badanie z oceną 6,05. W grupie stosującej maść rozmarynową, pacjenci początkowo mieli większe zmiany (8,02), które już po trzech dniach się wyraźnie zmniejszyły (6,01), a po kilku dniach wciąż zanikały (3,01).
Oczywiście wcale nie ma konieczności stosowania dokładnie takiej maści jak w powyższym badaniu. To dobra baza, która pozwala formułować skuteczne strategie przeciwko odleżynom, z wykorzystaniem niedrogich i powszechnie dostępnych środków – właśnie takich jak rozmaryn!
Czy obserwujesz mnie na Facebooku?
Dodaj komentarz