Wiele pokarmów wykazuje korzystne działanie na gospodarkę lipidową, przy zachowaniu wysokiego poziomu bezpieczeństwa.
Doskonałym przykładem może być czosnek zwyczajny, który w formie nieprzetworzonej (surowy, biały), oprócz wysokich walorów kulinarnych, ma również niesamowity potencjał leczniczy. Ale wiele badań klinicznych koncentrowało się na tzw. czarnym czosnku oraz wyciągach z niego wykonanych, co z uwagi na zmianę składu chemicznego na skutek celowych procesów starzenia i suszenia, nie zawsze odpowiada specyfice czosnku białego. Ponadto w gotowych preparatach poziom substancji bioaktywnych – allicyny, fenoli czy pirogronianów – jest zwykle sporo mniejszy niż w świeżym surowcu. Również efektywność związków siarkowych wydaje się być wielokrotnie większa (wedle niektórych badań – nawet tysiąckrotnie!) w czosnku niepoddanym zaawansowanej obróbce, niż w ekstraktach.
30 sierpnia w czasopiśmie Frontiers in Nutrition pojawiła się krótka meta-analiza podsumowująca walory lecznicze nieprzetworzonego białego czosnku. Łącznie uwzględniono 12 badań z udziałem osób dorosłych (17-70 lat). Osiem wykazało pozytywny wpływ czosnku na zdrowie, w pozostałych nie stwierdzono takiego działania lub uzyskane dane nie były jednoznaczne.
Konsumpcja świeżego białego czosnku reguluje poziom lipidów we krwi oraz obniża wysokość skurczowego i rozkurczowego ciśnienia tętniczego krwi. Obserwuje się zwiększenie aktywności fibrynolitycznej (zdolność do rozpuszczania skrzepów i zatorów) oraz enzymów – dysmutaz ponadtlenkowych, katalaz i peroksydazy glutationowej – będących elementem układowej odpowiedzi immunologicznej i przeciwzapalnej. Wykryto zmniejszą ilość adduktów benzopiren-DNA (niższy poziom uszkodzeń materiału genetycznego), obniżone stężenie glukozy we krwi na czczo i zredukowane wskaźniki związane z masą ciała: BMI oraz talia-biodra.
Pięć badań wskazało na obniżenie całkowitego całkowitego, cztery potwierdziły taki efekt także dla trójglicerydów. W dwóch badaniach uzyskano zredukowany poziom lipoprotein o niskiej gęstości (LDL), a w czterech zgłoszono wyższy poziom lipoprotein o wysokiej gęstości (HDL), uznawanych za pożądane i korzystne.
Spożycie 4,2 g/d surowego czosnku nie przyczyniło się do zaburzenia agregacji płytek krwi (krwawienia nie były częstsze). Efekt fibrynolityczny wzrastał po 6 godzinach od konsumpcji i utrzymywał się przez kolejne 12 godzin. Dawka 5 g/d zwiększała ekspresję genów związanych z odpornością, apoptozą komórek i metabolizmem substancji obcych (tzw. ksenobiotyków).
Zwrócono uwagę także na badania obserwacyjne na dużych populacjach, które szczególnie często przeprowadza się w Chinach. Dania ze świeżym czosnkiem, które były obecne w diecie 2-3 razy w tygodniu, redukowały ryzyko wystąpienia objawów depresyjnych u kobiet. Obecność surowego czosnku i cebuli wiązała się z niższą szansą na zachorowanie na insulinooporność i hiperinsulinemię.
Osoby spożywające świeży czosnek przynajmniej dwa razy dziennie, miały o 31% niższe ryzyko wystąpienia stanu przednadciśnienowego, co wskazuje na efekt ochronny względem układu krążenia. Po czosnku – u obu płci – odnotowywano silniejszy chwyt dłoni (ciekawe!). Każdy 1 g czosnku na 1000 kcal w diecie, redukował ryzyko zachorowania na niealkoholową stłuszczeniową chorobę wątroby (NAFDL).
Świeży czosnek wykazuje działanie przeciwnowotworowe: obecny w daniach dwa razy dziennie zmniejszał ryzyko raka wątroby; dwa razy w tygodniu – płuc, a raz w tygodniu – przełyku.
Idzie jesień: nie żałujmy sobie czosnku! Może i będziemy czosnkowymi dziadami, ale za to bardzo zdrowymi!
Czy obserwujesz mnie na Facebooku?
Dodaj komentarz