Cukrzyca typu drugiego to jedno z największych wyzwań dla medycyny i zdrowia publicznego
Odsetek chorych rośnie w oczach i według szacunków będzie dotyczył nawet 550 milionów osób w 2023 roku. Niewłaściwa i mało skuteczna terapia to krótsze i gorsze życie, co wynika z wysokiego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych i nerek.
Metod łagodzenia przebiegu cukrzycy jest wiele, gdyż można łapać się różnych punktów funkcjonowania i mechanizmów. Jednym z takich miejsc jest mózg, który przecież zarządza gospodarką glukozową w rejonie podwzgórza przy udziale autonomicznego układu nerwowego. U zdrowych osób insulina jest w stanie dotrzeć do podwzgórza, związać się z receptorem insulinowym i wymusić autofosforylację, a tym samym przekazać sygnał. To z kolei prowadzi do aktywacji substratu o nazwie IRS, a ten wzmaga kolejne enzymy ścieżki PI3K/AKT (kinaza 3-fosfatydyloinozytolu/kinazy białkowej B), co powoduje ostatecznie zwiększenie insulinozależnego wychwytu glukozy. Tak w największym skrócie.
Zaobserwowano, iż stany zapalne w rejonie podwzgórza nasilają cukrzycę typu drugiego i rozwój insulinooporności, w czym kluczowe znaczenie ma szlak zapalny kinazy IKKβ/NF-κB, który reguluje wydzielanie cytokin prozapalnych: interleukiny-1 i TNF-α. Substancje zdolne do hamowania IKKβ/NF-κB osłabiają nietolerancję glukozy u zwierząt i wyraźnie uwrażliwiają na działanie insuliny. Silnym i specyficznym inhibitorem IKKβ/NF-κB jest intensywnie żółta i rzadko spotykana w świecie roślinnym buteina, która należy do chalkonów (często są barwne), a te można wskazać jako podgrupę flawonoidów. Ten związek można znaleźć w korze sumaka lakowego, który jest jednak dość toksyczny i egzotyczny. Co ciekawe, żółte płatki dalii zmiennej (Dahlia pinnata), popularnego kwiatu ogrodowego, również zawierają buteinę. Badania na myszach na diecie wysokotłuszczowej wykazały skuteczność ekstraktu, ale w preparacie musiały być obecne dwa inne flawonoidy (a właściwie kompleks) – sulfuretyna i izolikwiritygenina – aby buteina mogła zadziałać.
Aby sprawdzić wpływ ekstraktów z kwiatów dalii na gospodarkę węglowodanową u ludzi, zorganizowano niewielkie, 3-tygodniowe badanie kliniczne, którego wyniki opublikowano w 2023 roku.
Wzięło w nim udział 20 mężczyzn w wieku 18-70 lat z hemoglobiną glikowaną (HbA1c) na poziomie 40-65 mmol/l. Wykonano testowe obciążenie glukozą, pełną morfologię krwi, badania wątrobowe i nerkowe. Wykluczano osoby aktywnie stosujące leki przeciwcukrzycowe, choroby wątroby, nerek i serca lub po operacji bariatrycznej. Dokonano szczegółowego przeliczenia doz mysich na ludzkie, stosując kapsułki zawierające 15, 30 lub 60 mg ekstraktu z kwiatów dalii, przy czym dawkowanie uzależniono od powierzchni ciała (mg na metr kwadratowy).
Po 72 godzinach od pierwszego testu obciążenia glukozą, uczestnicy przyjęli porcję ekstraktu, a po godzinie ponownie zostali poddani takiemu samemu badaniu. Oznaczano poziom glukozy, peptydu C i insuliny co 30 minut przez 3 godziny. Doświadczenie powtórzono po tygodniu i po dwóch tygodniach. Jednocześnie kontrolowano wszystkie parametry wskazujące na ogólny stan organizmu (białka, enzymy wątrobowe, elementy morfotyczne).
Ostatecznie wyniki pozyskano od 13 mężczyzn. Średnia wieku wynosiła 55,9 lat a poziom hemoglobiny glikowanej (HbA1c) – 46,5 mmol/l. Zgodnie z uzyskanymi danymi, im większe zaburzenia gospodarki węglowodanowej występowały, tym lepsze uzyskano rezultaty – osoby ze stanem przedcukrzycowym lub rozwiniętą cukrzycą, reagowały silniej niż zdrowe. Najlepsze efekty osiągano stosując dawkę 60 mg/m2, która zaczęła wyraźnie oddziaływać na organizm już po 30 minutach od podania. Parametry biochemiczne nie uległy istotnej zmianie podczas badania, ponadto nie zgłoszono żadnych działań niepożądanych.
Wnioski? Kwiaty dalii mają przyszłość, choć nie powinniśmy jeszcze obgryzać kwitnących okazów jak szarańcza. Wyizolowanie buteiny może okazać się bardzo trudne: zastosowano do tego czysty etanol i kolumny do rozdziału frakcji, a sam ekstrakt miał bardzo wysoką czystość; nie do uzyskania w warunkach domowych. Są dostępne na rynku preparaty dla sportowców z pochodnymi buteiny (czy legalne – trudno powiedzieć), ale najpewniej nie zadziałają, gdyż nie jest tam obecny naturalny kompleks flawonoidów z dalii. Niemniej warto się przyglądać doniesieniom o tej roślinie: popatrzcie jak mało wiemy o tym, co rośnie w naszych ogrodach!
Czy obserwujesz mnie na Facebooku?
Dodaj komentarz